Old School Zelfontplooiing – over de filosofie van de deugd

“De meeste mensen deugen”, beweert Rutger Bregman in zijn gelijknamige boek. Hij verdedigt daarin met verve dat een positiever mensbeeld vaak leidt tot positieve resultaten in de samenleving. Maar: wat ‘deugen’ precies inhoudt blijft schimmig. Deug je bijvoorbeeld als je je netjes aan de regels houdt, of juist als je je tegen regels verzet? Deugen mensen van nature, of moet dit ze worden aangeleerd? Kun je deugen op één gebied, en falen op het andere? En is de deugd voor iedereen weggelegd?

In deze reeks interactieve lezingen verkennen we de filosofie van de deugd. Van de kardinale en theologale deugden tot de adviezen van hedendaagse zelfhulpgoeroes, van Aristoteles en Plato tot MacIntyre, Nussbaum en Andrew Tate, stellen we de vraag: wat betekent het tegenwoordig om moedig, verstandig, beheerst en rechtvaardig te zijn?

Bijeenkomst 1 – Het Juiste Midden

In de eerste bijeenkomst schetsen we de kaders van wat het betekent om als mens te deugen. Het uitgangspunt is daar de Ethica Nicomacheia van Aristoteles, één van de belangrijkste werken op het gebied van de deugdethiek. Aristoteles geeft ons niet alleen heldere theorie, maar ook praktische tips!

Bijeenkomst 2 – Rechtvaardigheid: deugd als groepsproject

In de tweede bijeenkomst staat de hoogste kardinale deugd centraal: rechtvaardigheid. Dit begrip wordt niet alleen gebruikt om karaktereigenschappen van individuen te beschrijven, maar kan ook slaan op organisaties, regels en zelfs hele samenlevingen. Met filosofen Alasdair MacIntyre en Judith Shklar als gids onderzoeken we dit belangrijke maar duistere begrip.

Bijeenkomst 3 – De Kwetsbaarheid van het Goede

In de derde bijeenkomst cirkelen we terug naar de hoofdvraag: wat betekent deugd nu voor ons? Kunnen de meeste mensen deugen? Voor welke uitdagingen staan wij als we onszelf willen ontwikkelen? Martha Nussbaum is één van de belangrijkste hedendaagse voorvechters van de deugdethiek en biedt zo vruchtbare grond voor discussie.